Namozov Alisher Zafarovich logo
Homiladorlar uchun tavsiyalar

Homiladorlik

Homiladorlar uchun tavsiyalar

Kundalik parvarish, ovqatlanish, faollik va nazorat bo‘yicha xalqaro yo‘riqnomalarga asoslangan amaliy maslahatlar.

1-trimestr (1–13 hafta)

Hisobga qo‘yish, bazaviy tahlillar, folat kislotasi, ko‘ngil aynishini boshqarish va birinchi skrining UZI.

2-trimestr (14–27 hafta)

Anatomik skrining, temir va kalsiy nazorati, gestatsion diabet skriningi, yengil faollik.

3-trimestr (28–40 hafta)

Homila harakatlari hisobi, qon bosimi nazorati, tug‘ruqqa tayyorgarlik va tug‘ruq rejasi.

Tavsiyalar

Kundalik parvarish bo‘yicha yo‘riqnoma

Har bir bo‘lim bo‘yicha aniq, bajarish oson qadamlar.

Muvozanatli ovqatlanish

Muvozanatli ovqatlanish

Kunlik ratsion oqsil, sabzavot, meva, to‘liq donli mahsulot va sut mahsulotlaridan iborat bo‘lsin.

  • Kuniga 4–5 marta kichik porsiyalarda ovqatlaning.
  • Kuniga 1.5–2 litr suv iching (shish bo‘lsa shifokor bilan kelishing).
  • Xom go‘sht, pasterizatsiyalanmagan sut va xom tuxumdan saqlaning.
  • Kofeinni kuniga 200 mg dan oshirmang, alkogol va chekish mutlaqo mumkin emas.
Folat kislotasi va vitaminlar

Folat kislotasi va vitaminlar

Homiladorlikning birinchi trimestrida folat kislotasi nerv nayi nuqsonlari xavfini kamaytiradi.

  • Folat kislotasi: rejalashtirishdan 3 oy oldin va 12-haftagacha (odatda 400 mkg/kun).
  • D vitamini va temir tahlil natijalariga qarab shifokor tomonidan tayinlanadi.
  • Yod yetishmovchiligi profilaktikasi — yodlangan tuz.
  • Hech qanday qo‘shimchani shifokorsiz o‘zboshimchalik bilan qabul qilmang.
Xavfsiz jismoniy faollik

Xavfsiz jismoniy faollik

Muvozanatli harakat bel og‘rig‘i, gestatsion diabet va ortiqcha vazn xavfini kamaytiradi.

  • Haftasiga 150 daqiqa yengil-o‘rta faollik: yurish, suzish, prenatal yoga.
  • Qorinni bosuvchi mashqlar, sakrash va jangovar sport turlaridan voz keching.
  • Nafas qisishi, bosh aylanishi yoki og‘riq paydo bo‘lsa — darhol to‘xtating.
  • Ko‘p qatlamli qon ketish yoki bachadon tonusi bo‘lsa faollikni shifokor belgilaydi.
Uyqu va dam olish

Uyqu va dam olish

Kuniga 7–9 soat uyqu homila rivoji va onaning immuniteti uchun muhim.

  • Ikkinchi trimestrdan chap yonboshda uxlash tavsiya etiladi.
  • Oyoq va qorin ostiga yostiq qo‘yish bel yukini kamaytiradi.
  • Kunduzgi 20–30 daqiqalik dam charchoqni kamaytiradi.
  • Uyqusizlik davom etsa — shifokor bilan maslahatlashing.
Shifokor nazorati va skrininglar

Shifokor nazorati va skrininglar

Rejali ko‘riklar asoratlarni erta bosqichda aniqlashga imkon beradi.

  • Birinchi murojaat: 6–10 hafta — hisobga qo‘yish va bazaviy tahlillar.
  • 11–13 hafta va 18–21 hafta — skrining UZI.
  • 24–28 hafta — gestatsion diabet skriningi.
  • Har bir tashrifda qon bosimi, vazn va siydik tahlili nazorat qilinadi.
Ruhiy salomatlik

Ruhiy salomatlik

Homiladorlikda kayfiyat o‘zgarishi normal, ammo uzoq davom etgan tashvish e’tibor talab qiladi.

  • Nafas mashqlari va yengil meditatsiya stressni kamaytiradi.
  • Yaqinlar yordamidan foydalaning, o‘zingizni yolg‘iz his qilmang.
  • 2 haftadan ortiq davom etgan tushkunlik — shifokorga murojaat sababi.
  • Antidepressantlar faqat shifokor nazorati ostida qabul qilinadi.
Shoshilinch murojaat belgilari

Shoshilinch murojaat belgilari

Quyidagi belgilarda kutmang — darhol tibbiy yordamga murojaat qiling.

  • Qindan qon ketishi yoki suv ketishi.
  • Kuchli qorin og‘rig‘i yoki muntazam erta tug‘ruq to‘lg‘og‘i.
  • Kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘z xiralashishi, yuz va qo‘l shishi (preeklampsiya belgilari).
  • Homila harakatlarining sezilarli kamayishi yoki to‘xtashi.
  • 39 °C dan yuqori harorat yoki hushdan ketish.

Ushbu tavsiyalar umumiy ma’lumot uchun bo‘lib, shifokor ko‘rigi va individual tayinlovlarni almashtirmaydi. Shoshilinch belgilarda —103.

Homiladorlik kuzatuvi

Shaxsiy kuzatuv rejasi uchun qabulga yoziling.

Qabulga yozilish